- آذر ۱۱, ۱۴۰۴
- توسطثبت آینده
- تغییرات شرکت, ثبت شرکت
وقتی صحبت از سرمایهگذاری در یک شرکت میشود، اولین چیزی که به ذهن میرسد «سهام» است؛ همان برگههایی که نشان میدهد شما بخشی از مالکیت شرکت را در اختیار دارید. اما سهام فقط یک نوع نیست! ثبت شرکتها برای مدیریت بهتر سرمایه و جذب سرمایهگذاران مختلف، معمولاً از دو نوع سهام استفاده میکنند: سهام عادی و سهام ممتاز.
برای اینکه بدانید کدام نوع سهام ارزش بیشتری برای شما دارد، باید تفاوتهای آنها را دقیق و کاربردی بشناسید.
معرفی و تعریف سهام در شرکتها
وقتی صحبت از سرمایهگذاری در یک شرکت میشود، اولین چیزی که به ذهن میرسد «سهام» است؛ همان برگههایی که نشان میدهد شما بخشی از مالکیت شرکت را در اختیار دارید. اما سهام فقط یک نوع نیست! شرکتها برای مدیریت بهتر سرمایه و جذب سرمایهگذاران مختلف، معمولاً از دو نوع سهام استفاده میکنند: سهام عادی و سهام ممتاز.
برای اینکه بدانید کدام نوع سهام ارزش بیشتری برای شما دارد، باید تفاوتهای آنها را دقیق و کاربردی بشناسید.
سهام چیست و چرا اهمیت دارد؟
سهام در واقع «سهمی از مالکیت شرکت» است. هر کسی که سهام بخرد، بخشی از سود و زیان شرکت را تجربه میکند.
اهمیت سهام:
ابزار جذب سرمایه برای شرکتها
امکان کسب سود و رشد سرمایه برای افراد
ایجاد حق رأی در اداره شرکت
اگر سهامدار باشید، یعنی شریک هستید؛ حتی اگر سهمتان کوچک باشد.
نقش سهامداران در اداره شرکت
سهامداران حق دارند:
در مجامع عمومی شرکت شرکت کنند
هیئتمدیره را انتخاب کنند
درباره موضوعات مهم شرکت نظر بدهند
اما میزان این قدرت، در سهام عادی و ممتاز فرق میکند؛ و همین تفاوت، موضوع اصلی این مقاله است.
تعریف سهام عادی
سهام عادی چیست؟
سهام عادی رایجترین نوع سهم است؛ همان چیزی که بیشتر مردم در بورس میخرند. دارنده سهام عادی، «مالک معمولی شرکت» محسوب میشود.
حقوق سهامداران عادی
حق رأی
سهامداران عادی حق رأی دارند و میتوانند درباره انتخاب مدیران و موضوعات کلیدی تصمیم بگیرند.
حق دریافت سود
اگر شرکت سود بدهد، سهامداران عادی سهمشان را دریافت میکنند. اما اولویت آخر با سهامداران عادی است.
حق تقدم خرید سهام جدید
وقتی شرکت افزایش سرمایه میدهد، سهامداران عادی اولویت خرید دارند.
حق انتقال سهام
سهامدار عادی میتواند هر زمان خواست سهمش را بفروشد.
مزایای سهام عادی
حق رأی
امکان رشد ارزش سهام
نقدشوندگی بالا
معایب سهام عادی
دریافت سود آخرین اولویت است
ریسک از دست دادن سرمایه بیشتر است
در زمان انحلال شرکت، آخرین کسانی هستند که پول دریافت میکنند
تعریف کامل سهام ممتاز
سهام ممتاز چیست؟
سهام ممتاز نسخه VIP سهام است!
سهامداران ممتاز معمولاً حق رأی ندارند، اما سود و حقوق مالی بیشتری نسبت به سهامداران عادی دارند.
انواع سهام ممتاز
سهام ممتاز قابل تبدیل
این نوع سهام میتواند در شرایط مشخص به سهام عادی تبدیل شود.
سهام ممتاز مشارکتی
سهامدار علاوه بر سود ثابت، در سود اضافه شرکت نیز شریک میشود.
سهام ممتاز قابل بازخرید
شرکت میتواند در زمان مشخص سهام را بازخرید کند.
سهام ممتاز غیرمشارکتی
فقط سود ثابت دارد.
مزایای سهام ممتاز
دریافت سود تضمینیتر
اولویت در انحلال شرکت
ریسک کمتر
معایب سهام ممتاز
معمولاً حق رأی ندارد
رشد ارزش سهام محدودتر است
انعطاف کمتر نسبت به سهام عادی
تفاوت سهام عادی و ممتاز
حالا برویم سر اصل مطلب: تفاوتها!
تفاوت از نظر حق رأی
سهام عادی → حق رأی دارد
سهام ممتاز → معمولاً حق رأی ندارد
تفاوت از نظر سود
سهام عادی → سود متغیر و آخرین اولویت
سهام ممتاز → سود ثابت + اولویت دریافت سود
تفاوت از نظر اولویت در انحلال شرکت
در صورت ورشکستگی:
طلبکاران
سهامداران ممتاز
سهامداران عادی
تفاوت از نظر ریسک سرمایهگذاری
سهام عادی → پرریسکتر
سهام ممتاز → کمریسکتر
تفاوت از نظر ارزش بازار
سهام عادی بیشتر تحت تأثیر اخبار و عملکرد بازار تغییر میکند، اما قیمت سهام ممتاز معمولاً پایدارتر است.
کدام بهتر است؟ سهام عادی یا سهام ممتاز؟
برای سرمایهگذاران معمولی
اگر به دنبال رشد سریع سرمایه و حق رأی هستید → سهام عادی مناسبتر است.
برای افراد کمریسک
اگر سود تضمینی میخواهید و قصد مدیریت شرکت را ندارید → سهام ممتاز بهتر است.
برای شرکتها
سهام ممتاز روشی برای جذب سرمایه بدون واگذاری کنترل شرکت است.
قوانین سهام عادی و ممتاز در ایران
مقررات قانون تجارت
در ایران صدور سهام ممتاز فقط با:
درج در اساسنامه
ذکر دقیق امتیازات
تصویب مجامع عمومی
امکانپذیر است.
نکات مهم هنگام صدور سهام ممتاز
نباید امتیازات مبهم باشند
تعداد سهام ممتاز نباید قدرت سهامداران عادی را از بین ببرد
آیا سهام ممتاز در همه شرکتها قابل استفاده است؟
محدودیتها
در برخی شرکتها مانند شرکت مسئولیت محدود اصلاً سهام وجود ندارد.
کاربرد در استارتاپها
استارتاپها برای جذب سرمایهگذار از سهام ممتاز قابل تبدیل استفاده میکنند؛ مثل جذب سرمایه از VCها.
مثال کاربردی تفاوت سهام عادی و ممتاز
فرض کنید شرکت X تصمیم دارد ۱۰۰ میلیون تومان سرمایه جذب کند.
دو سرمایهگذار وارد میشوند:
علی → سهام عادی
مهدی → سهام ممتاز با سود تضمینی ۲۰٪
اگر شرکت سود ندهد:
علی هیچ سودی نمیگیرد
مهدی سود ۲۰٪ خود را دریافت میکند
اگر شرکت ورشکست شود:
اول مهدی پولش را میگیرد
اگر چیزی باقی ماند، علی دریافت میکند
این یعنی سهام ممتاز «اطمینان مالی» بیشتری دارد.








